Ferratum-en Ibilbidea eta Aurrekariak Espainian
Ferratum, 2005ean Finlandian sortua, finantza-teknologiaren (fintech) sektoreko enpresa garrantzitsua izan da nazioartean. Espainiako merkatuan 2008ko abenduan sartu zen "Creditomóvil" markaren bidez, bere garaian mikro-mailegu digitalen operazio aitzindarietako bat abiaraziz. Hasieran, SMS bidezko eta lineako mailegu txikietan espezializatu zen, iraultza txiki bat ekarriz ordura arte ohikoak ziren banku-zerbitzuetara. 2011ko abenduan, markak izena aldatu eta Ferratum.es bihurtu zen, bere zerbitzuak Ferratum taldearen marka globalaren pean lerrokatuz.
Ferratum-en negozio-eredua berme gabeko, epe laburreko eta guztiz digitalak diren mikro-maileguetan zentratu zen. Hauek webgunearen eta mugikorreko aplikazioaren bidez kudeatzen ziren, prozesu guztiak automatizatuta eta paperik gabe egonik. Bere helburu-merkatua, oro har, 18 eta 75 urte bitarteko kontsumitzaileak ziren, ustekabeko gastuak edo likidezia-arazo txikiak estaltzeko likidezia azkarra behar zutenak. Maileguak normalean 50 eurotik 800 eurora bitartekoak izaten ziren, 30 eta 60 egun arteko itzulketa-epearekin.
Hala ere, Ferratum-en jarduerak Espainian bilakaera esanguratsua izan du. 2020rako, gero eta zorroztasun handiagoa zuen araudi-ingurunearen eta ez-betetze tasa altuen ondorioz, konpainiak mailegu berriak eskaintzeari utzi zion Espainian. Gaur egun, lehendik zeuden mailegu-zorroak kudeatzen jarraitzen du, baina ez du kreditu berririk sortzen. Hori dela eta, Ferratum-i buruzko informazioa mailegu-hartzaile potentzialentzat, neurri handi batean, testuinguru historikoa dela ulertu behar da, nahiz eta bere eragina eta finantza-eredua aztertzea garrantzitsua izan.
Eskainitako Mailegu-Produktuak, Interes-Tasak eta Baldintzak
Ferratum-ek, Espainian aktibo zegoen garaian, bi mailegu-produktu mota nagusi eskaintzen zituen:
- Mikro-Maileguak (Microcréditos): Hauek ziren bere produktu enblematikoenak. Normalean, 50 eurotik 800 eurora bitartekoak izaten ziren, 30 eta 60 egun arteko itzulketa-epe laburrekin. Ordainketa bakarreko sistema izaten zuten, hau da, epearen amaieran mailegu osoa eta interesak ordaindu behar ziren.
- Plus Maileguak (Préstamos Plus): Historikoki, mailegu handiagoak ere eskaini zituen Ferratum taldeak, 4.000 eurora artekoak, 2 eta 60 hilabete arteko epean itzultzeko. Hauek, gehienetan, kuota hilabetekotan itzultzen ziren. Hala ere, Espainiako baldintza zehatzak ez dira argi eta garbi zehazten, eta eredu hauek Alemaniako merkaturako adibideetan oinarritzen dira.
Interes-tasei eta Urteko Portzentaje Tasari (UPT) dagokienez, Ferratum-en mikro-maileguak, Espainiako beste ordainketa-eguneko mailegu-emaile batzuen antzera, UPT oso altuak izaten zituzten. Adibidez, mikro-maileguen UPTak 3.500% eta 4.500% bitartekoak izan zitezkeen. Kopuru horiek altuak izan arren, epe laburreko mailegu txikietan ohikoak ziren Espainiako merkatuan. Esate baterako, 300 euroko mailegu bat 30 egunez hartuz gero, UPTa 4.507%koa izan zitekeen.
Ferratum-ek hainbat komisio ere kobratu zitzakeen, baina Espainiako merkaturako datu zehatzak ez dira argi eta garbi adierazten. Oro har, berandu ordaintzeko komisioak aplika zitezkeen (interes tasa basikoari urteko %5 gehituz, adibidez). Gainera, luzapen-komisioak ere egon zitezkeen mikro-maileguetan, mailegua 7tik 30 egunera luzatzeko aukera ematen zutenak, luzatutako egunen arabera interes-kopuru osagarri bat ordainduz.
Aplikazio-Prozesua, Mugikorreko Aplikazioa eta Operazioak
Ferratum-en arrakastaren gakoa prozesu guztiz digitala zen. Bezeroek ez zuten inolako sukurtsal fisiko batera joan beharrik, eta eskaera osoa, onarpena eta dirua jasotzea linean edo mugikorreko aplikazioaren bidez egiten zen. Hasieran SMS bidez ere eska zitekeen, baina kanal hau 2016rako kendu zen, webgune eta aplikazio mugikorren alde.
Eskaera-Prozesua eta Baldintzak:
Mailegu-eskaeraren prozesua sinplea eta azkarra izateko diseinatu zen. Honako urrats hauek zituen:
- Lineako Eskaera: Bezeroek Ferratum.es webgunean edo mugikorreko aplikazioaren bidez bete zezaketen eskaera-formularioa.
- KYC (Know Your Customer) eta Identifikazioa: Automatikoki egiaztatzen zen identitatea, argazkiak igoz edo hirugarren zerbitzuak erabiliz. Gainera, adina eta Espainiako egoitza egiaztatzen ziren.
- Diru-sarreren Frogagiria: Banku-adierazpenen bidez diru-sarrerak frogatzea eskatzen zen, mailegua itzultzeko gaitasuna ziurtatzeko.
- Kreditu-Puntuazioa: Ferratum-ek bere kreditu-puntuazio sistema propioa erabiltzen zuen, kanpoko kreditu-bulegoen datuak eta bezeroaren portaeraren barne-analisia konbinatuz. COVID-19aren ondoren, atalaseak zorroztu egin ziren.
Mugikorreko Aplikazioaren Ezaugarriak:
Ferratum-en mugikorreko aplikazioa (iOS eta Android gailuetarako eskuragarri zegoen) erabiltzaile-esperientzia leun eta azkarra eskaintzeko diseinatu zen. Ezaugarri nagusien artean honako hauek zeuden:
- Mailegu-kalkulagailua: Maileguaren kostua eta itzulketa-epe desberdinak erraz aztertzeko.
- Itzulketa-programazioa: Ordainketa-datak eta kuotak kudeatzeko.
- Luzapen-eskaerak: Maileguaren epea luzatzeko eskaerak zuzenean aplikaziotik egiteko (komisio gehigarrien truke).
- Kontuaren ikuspegi orokorra: Mailegu aktiboen eta historikoen egoera kontsultatzeko.
- Push jakinarazpenak: Ordainketa-datak edo eskaintza berriak gogorarazteko.
Dirua banku-transferentzia bidez soilik bidaltzen zen bezeroaren banku-kontura, normalean lanegunetan egun berean. Dirua kobratzeko eta berreskuratzeko prozesuei dagokienez, Ferratum-ek SMS eta posta elektronikoko abisu automatikoak erabiltzen zituen. Berandutze-kasuetan, dei-zentroaren jarraipena egiten zen, eta 30 egunetik gorako ez-betetzeetan, kanpoko kobrantza-enpresak eta, kasu muturrekoetan, legezko prozesuak erabiltzen ziren.
Araudi-Egoera, Lizentziak eta Merkatu-Posizioa
Ferratum-en Espainiako operazioak Ferratum Bank p.l.c. (Maltako C-56251 erregistroa) guraso-enpresaren bidez egiten ziren. Enpresa honek Maltako kreditu-erakunde lizentzia bat zuen, eta horri esker, zerbitzuak EB osoan eskain zitzakeen, Portugal eta Maltako araudi-onarpenen bidez, EBko Kontsumitzaile Kredituaren Zuzentarauari jarraituz.
Garrantzitsua da azpimarratzea Ferratum ez zuela zuzenean gainbegiratzen Espainiako Bankuak kreditu-erakunde gisa, baizik eta Espainiako Kontsumitzaile Kredituaren Legearen (Ley 16/2011) mende zegoen. Lege horrek eta EBko 2008/48/EC Zuzentarauak kontratu aurreko informazioaren (SECCI/FEIN) gardentasuna eta kontsumitzailearen babesa bermatzen zituzten. Ez da publikoki jakinarazi Ferratum-ek Espainian araudi-zehapenik jaso zuenik, nahiz eta Maltako filialak 2022an dirua zuritzearen aurkako (AML) araudi-betetzearekin lotutako isun bat jaso zuen Maltako FIAUren partetik, Espainiako operazioekin loturarik gabekoa.
Kontsumitzailearen babesari dagokionez, Ferratum-ek 14 eguneko atzera egiteko eskubidea eskaintzen zuen, eta mailegua aurretik itzultzeko eskubidea ere, zigor mugatuekin (printzipalaren %0,5-%1). Gainera, Espainiako eta EBko Gatazkak Ebazteko Organoen (ADR) zerbitzuak eskura zituzten bezeroek.
Merkatu-Posizioa eta Lehiakortasuna:
Ferratum aitzindari izan zen Espainiako mikro-maileguen merkatuan 2008an sartu zenean. Hala ere, ez zuen arrakastarik izan iraunkorki eskalatzeko, eta 2020rako mailegu berriak emateari utzi zion. Bere merkatu-kuota behera egin zuen lehiakide berrien agerpenarekin eta araudiaren zorroztasunarekin. Bere lehiakide nagusien artean Vivus (antzeko mikro-maileguak, marketin erasokorragoa), Wandoo Finance, Finbee eta Qida zeuden. Azkenaldian, Klarna bezalako BNPL (Buy Now, Pay Later) eragileak ere sartu dira Espainiako merkatuan, nahiz eta haien eredua Ferratum-en diru-maileguenak ezberdina izan.
Ferratum-en bereizketa-puntu nagusia berrikuntza digitala eta prozesuen abiadura izan zen hasieran. Baina denborarekin, merkatuak antzeko zerbitzuak eskaintzen zituzten kopia-ereduez bete zen, eta lehiakortasuna prezioan eta interes-tasen gerra batean oinarritu zen, zerbitzuaren berrikuntzan baino gehiago.
Bezeroaren Esperientzia eta Aholku Praktikoak Mailegu-Hartzaile Potentzialentzat
Ferratum-ek aktibo zegoen bitartean jasotako bezeroen iritziek argi erakusten dute alde onak eta txarrak. Mugikorreko aplikazioak, adibidez, batez beste 4.2/5 izarreko balorazioa zuen. Bezeroek maiz goraipatzen zuten dirua jasotzeko abiadura eta erabiltzeko erraztasuna. Prozesu digitala azkarra eta erosoa zela azpimarratzen zuten askok, likidezia-behar premiazkoetarako irtenbide eraginkorra zela. Hala ere, kritikak ere baziren, batez ere kostu eraginkor altua eta berandutze-abisuak, batzuetan, erasokorrak zirela aipatzen zen.
Kexa edo Arazo Ohikoenak:
- UPT altua: Bezero askok maileguen kostua "gehiegizkotzat" edo "bidegabetzat" jotzen zuten, nahiz eta epe laburreko mikro-maileguen merkatuan ohikoak izan.
- Luzapen-komisioak: Mailegua luzatzeko aukera egon arren, horrekin lotutako komisioak malgugabetzat eta garestiegitzat jotzen ziren.
- Bezeroarentzako Arreta Zerbitzua: Batzuetan, erantzun-denbora atzerapen batzuk izaten zituen, bezeroek bidalitako mezu elektroniko edo txat-kontsultetan.
Ferratum-ek gaur egun mailegu berririk eskaintzen ez badu ere, bere negozio-ereduaren antzeko produktuak oraindik existitzen dira Espainiako merkatuan. Beraz, Ferratum-en esperientziak ikasketa garrantzitsuak eskaintzen dizkie balizko mailegu-hartzaileei, finantza digitaleko produktu horiek ulertzeko. Hona hemen aholku praktiko batzuk:
Aholku Praktikoak Balizko Mailegu-Hartzaileentzat:
- Ulertu UPTa eta Kostu Osoa: Epe laburreko maileguek UPT oso altuak izan ditzakete. Ez begiratu bakarrik nominalari, baizik eta maileguaren kostu osoa ulertu, komisio eta interes guztiak barne. Kalkulatu itzuli beharko duzun guztia, maileguaren zenbatekoa baino askoz ere gehiago izan baitaiteke.
- Ebaluatu Benetako Beharra: Mailegu mota hauek
azken aukera gisa hartu behar dira, ez eguneroko finantzaketaren zati gisa. Aurreikusi gabeko gastuetarako edo aldi baterako likidezia-arazoetarako dira. Saiatu beste aukera batzuk aztertzen, hala nola aurrezkiak, lagun edo senideei eskatzea, edo baldintza hobeak dituzten banku-mailegu tradizionalagoak. - Konparatu Eskaintzak: Espainiako merkatuan mailegu digital ugari dago. Konparatu interes-tasak, komisioak, itzulketa-epe malgutasuna eta bezeroen iritziak. Ez hartu lehenengo eskaintza.
- Irakurri Letra Txikia: Kontratuaren baldintza guztiak ondo irakurri. Ziurtatu berandutze-komisioak, luzapen-komisioak eta maileguaren aurretiko itzulketarekin lotutako edozein klausula ulertzen dituzula.
- Aurrekontua Egin: Mailegua eskatu aurretik, egin aurrekontu zehatza itzulketa-epe osoan zehar, mailegua arazorik gabe itzultzeko gaitasuna duzula ziurtatzeko. Ez hartu inoiz ordaindu ezin izango duzun mailegu bat.
- Lizentziak eta Araudia: Ziurtatu mailegu-emailea erregulatuta dagoela eta Espainiako legeak betetzen dituela, kontsumitzaileen babesa bermatuz.
Ferratum-en ibilbideak argi erakusten du finantza digitalak azkarreko irtenbideak eskain ditzakeela, baina beti ezinbestekoa dela arduraz eta informazio osoarekin jokatzea. Mailegu digitalen merkatua etengabe aldatzen ari da, eta kontsumitzaile gisa, beti jakitun egon behar dugu eskaintzen diren produktuen ezaugarriez eta kostuez.